Thessalia - Rycerze i hoplici część II / Thessaly - Knights and hoplites part II



Thessalian Light Cavalry. Painted by Rafał Kondratowicz.



The first known organization of Thessalian army is the army created by Aleuas “The Red”- the progenitor of Aleuadae tribe - within his state reform.

The organization was of a typical feudal system, where the territory was divided onto so – called parcels, kleros, which were owned by most powerful families. The whole Thessaly is estimated to have been divided into 128,150 or even 160 parcels. Each family was obliged to raise a contingent of 40 riders (hippeis) and 80 hoplites from each kleros to fight in the common army in times of war. Such an army could have consisted of 6.000 Cavalry (Hippeis) and about 10.000 – 12.000 Hoplites and a numerous Light Infantry. Such a number of cavalry was the most numerous and unheard-of military force in ancient Greece. The head of the army was Commander in Chief, tagos. It was his exclusive right to summon the army and command it during the war. 

Credibility of this information is contained in existing parts of “Thettalon politea”, which is supposed to have been written by Aristotle, is unfortunately doubtful. Some historians place these reforms in IV century BC in the times of Jason of Pherae.   

Hippeis, in other words knights, constituted  that part of Thessalian society that corresponded with the part of hoplites in other Greek cities. Contrary to other poleis, where only young aristocrats, or very wealthy people were taught how to ride a horse (the cost of the animal and its maintenance was very high), in Thessaly the majority of citizens used to possess the skill due to great amount of  grass-lands and farms.

Formation of Thessalian cavalry was close to Macedonian and Thracian formations. A wedge was typically Macedonian while the Thessalian’s characteristic was a rhomboidal formation. Quite a lot of information you may find in works of Aelian and Asclepiodotus. Aelian, in his “Tactics”, described the rhomboidal formation in such a way:

“The Tessalians, who were powerful in cavalry, seem first to have thrown their horse into the shape of a rhomb, (the original invention is attributed to Jason,) as best adopted to meet all emergencies; because horse so drawn up are ready to face in every direction with the utmost celerity, and are least liable to be attacked on the flanks or in the rear: for the best men are placed on the outside of the rhomb, and the officers in the angles; the commander of the troop in the leading angle; the flank-covers in the right and left angle, and fourth officer in the rear angle.”  

The tactic of Aelian, comprising the military system of the Grecians London 1814 p.80

Thessalian Cavalry in Classical Greece. Painted by Rafał Kondratowicz.

               Pierwszą znaną nam organizacją armii Tessalskiej jest armia stworzona w ramach reformy państwa przez Aleuasa Czerwonego  protoplastę rodu Auleadów.

Organizacja ta miała typowy charakter feudalny gdzie ziemia była podzielona na tzw. działki kleros, które były w posiadaniu najpotężniejszych rodów. Przyjmuje się, że cała Tessalia mogła być podzielona na 128, 150 a nawet 160 działek. W trakcie wojny każdy ród zobowiązany był wystawić z każdej posiadanej kleros kontyngent 40 jezdnych (Hippeis) i 80 hoplitów do wspólnej armii. Tak zorganizowana armia mogła zmobilizować do walki 6.000 jezdnych i około 10.000 – 12.000 hoplitów oraz licznej lekkiej piechoty. Taka liczba kawalerii była największą i niespotykaną siłą wojskową w starożytnej Grecji. Na czele armii stał tagos, czyli naczelny dowódca. Tylko on miał prawo zwoływać armię i dowodzić nią w czasie wojny.

Wiarygodność tego przekazu zawartego w zachowanych urywkach dzieła „Thettalon politea” i przypisywanego Arystotelesowi jest niestety wątpliwa. Część historyków umiejscawia te reformy w IV w pne za czasów Jasona z Feraj.

Hippeis, inaczej rycerze, stanowili główny człon społeczeństwa Tessalii, odpowiadajacy warstwie hoplitów w innych miastach greckich. W przeciwieństwie do innych poleis, gdzie konno uczyli się jeździć tylko młodzi arystokraci bądź ludzie najbardziej zamożni (koszt zakupu i utrzymania zwierzęcia był bardzo wysoki), w Tessalii gdzie pastwisk i terenów pod uprawę nie brakowało, umiejętność konnej jazdy posiadała większość obywateli. Formacja kawalerii Tessalskiej była zbliżona do formacji jazdy Macedońskiej i Trackiej. O ile Macedończycy stosowali klin dla Tessalów charakterystyczna była formacja romboidaln. Dosyć dużo informacji na temat tej formacji znajduje się w dziełach Aeliana i Asklepiodotusa. Aelian tak pisał o formacji romboidalnej w swojej Taktyce:

„Tessalowie, którzy posiadali silną kawalerię wydaję się być pierwszymi, którzy ustawiali swoje konie w szyk o kształcie rombu (ten wynalazek przypisywany jest Jazonowi), jako najlepiej przystosowany na spotkanie z wszelkimi zagrożeniami, gdyż tak uszykowane konie są gotowe do szybkiego ustawienia się przodem w każdym kierunku, co zmniejsza szanse na atak z boku lub z tyły: najlepsi jeźdźcy umieszczani są na zewnątrz formacji rombu, a oficerowie w poszczególnych rogach (kątach) formacji; dowódca oddziału w przednim rogu; dwóch w bocznych rogach prawym i lewym i czwarty oficer w tylnim rogu.”

The tactic of Aelian, comprising the military system of the Grecians London 1814 p.80

Ila cavalry in rhomboid formation.

Spreading of rhomboidal formation in Thessaly is related with Jason of Pherae. Another innovation put into practice about 370 BC by Jason was standard equipping the cavalry in the same armor, hemithorakion. While fighting, the soldiers were using kamax, about six feet – long spear. In IV century BC, the majority of the cavalry was equipped with helmet of Beotian or Macedonian type.

The basic advantage of such a formation was its great manageability. It was possible thanks to two facts; firstly, all the riders were able to see what their commander was doing in front of the formation; secondly, it was very hard to disorganize such a formation.

The additional advantage was the stronger ability to break enemies’ formation. This tactics required high skill level from a cavalryman. Four squadrons, ile, per 40 riders constituted a  regiment. The size of a Thessalian ile could be varied.

Those who throw The cavalry into the form of a rhomb, draw them up in such a manner, that, in some instances, they preserve both file and rank, in other neither rank not file; in others they have files but not ranks, and in others they form ranks but not files.

Those who choose to preserve in a rhomb both file and rank, form the longest rank, (which, obviously, is the middle rank of the troop,) of an odd number, as eleven, or thirteen, or fifteen. To this are joined the ranks in the direction of front and rear, each having two men less than the rank next to it; so that if the longest rank be composed of fifteen men, the next rank have thirteen, and the next to those eleven, till they come to one; and the whole troops in this case will consist of one hundred and thirteen men.

The tactic of Aelian, comprising the military system of the Grecians London 1814 p.87

In times of Alexander the Great a regiment of Thessalian cavalry consisted of 200 riders. One whole “telos”, i.e. two brigades times four regiments (one of them was elite one from Farsalos which size was doubled), was composed of 1.800 men.

Regiment cavalry in rhomboid formation.

              Upowszechnienie szyku romboidalnego w Tessalii wiąże się z osobą Jazona z Feraj. Inną innowacją wprowadzoną przez Jazona ok. 370 roku p.n.e. było standardowe uzbrojenie kawalerii w jednakowy pancerz hemithorakion. Podczas walki używali włóczni długości około sześciu stop nazywanej kamax. W IV w. p.n.e. większość jazdy w boju stosowała hełmy typu beockiego i macedońskiego.

Podstawową zaletą tej formacji była ogromna zwrotność. uzyskana dzięki temu, że wszyscy jeźdźcy widzieli dokładnie, co robi dowódca jadący na czele oraz to, że trudniej taki szyk było zdezorganizować. Oprócz większej zwrotności, oddział zwiększał swoją zdolność przełamywania szyków. Wymagał również od kawalerzysty wysokiego poziomu wyszkolenia. Cztery szwadrony, czyli ile po 40 jezdnych tworzyły regiment. Wielkość ile Tessalskiej mogła być różna.

„Ci, którzy używają kawalerii w formie rombu, ustawiają ją w taki sposób, że w niektórych przypadkach, zachowują zarówno kolumny i szeregi, w innych ani kolumny ani szeregu, w innych mają kolumny, ale nie zachowują kolumn, a w jeszcze innych tworzą szeregi, ale nie zachowują kolumn.

Ci, którzy zdecydują się zachować w szyku rombu zarówno kolumny, jak i szeregi tworzą najdłuższy szereg, (który oczywiście jest środkowym szeregiem oddziału), z nieparzystej liczby osób, jedenastu, trzynastu czy piętnastu. Do tego dołączone są kolejne szeregi z dwóch kierunków przodu i tyłu, każdy składający się z dwóch mężczyzn mniej niż szereg poprzedni, tak, że jeśli najdłuższy szereg składa się z piętnastu osób, następny szereg ma trzynastu, i następny jedenastu, aż dojdzie do jednego, i cały oddział w tym przypadku będzie się składał z sto trzynastu jezdnych.

The tactic of Aelian, comprising the military system of the Grecians London 1814 p.87

Za czasów Aleksandra Wielkiego regiment kawalerii tessalskiej liczył 200 jezdnych. Na wyprawę do Persji wyruszyła jedna cała telos tj. dwie brygady po 4 regimenty (w tym jeden elitarny z Farsalos o podwojonej wielkości) w łącznej liczbie 1800 jazdy. 



Regiment cavalry in line formation.



Tessalia - Rycerze i hoplici część I / Thessaly - knigths and hoplites part I

Kilkadziesiąt lat po upadku Troji nastąpił upadek kultury mykeńskiej spowodowany najazdem Dorów, Tessalów i Beotów na ziemie greckie. Dzisiejszą Tessalię, Elidę i Fokaję zasiedlili w tym czasie Tessalowie, którzy wyparli z tych ziem Eolów. Między XII a VII w. p.n.e. trwał okres tzw. wieków ciemnych w historii Grecji. Od VII w wieku nastąpił ponowny okres rozkwitu kultury greckiej a VII i VI w. p.n.e. to czas największej potęgi Tessalów.

W tym czasie jedyna droga lądowa w głąb Grecji wiodła przez treny Tessalii w tym przez dwie najbardziej znane ze względu na swoje walory obronne przełęcze Tempe i Termopile. Termopile to także jedna z największych porażek Tessalów w walce z Fokijczykami, którą utrwalili dla potomnych Herodot i Poliajnos. W bitwie pod Platejami Tessalowie tak jak i Beoci stali po stronie Perskiej i choć czynnego udziału w bitwie nie mieli to pozostało to plamą na ich honorze jak również fakt, że rękami Persów złupili swoich sąsiadów Fokijczyków.
It was several dozen years after Troy had fallen when the Dorians, Boeotians and Thessalians invaded Greece causing the fall of Myceanean culture. Elis, Phocis and Thessaly become populated by the Thessalian, who displaced the Aeolian.The period between XII and VIII centuries BC was definitely the “dark age” in Greek history. The time of the greatest Thessalian influence started in VII century BC and it was definitely a period of another bloom of Greek culture.

The only overland way into Greece led through two mountain passes – Thermopylae and Tempe. The ways were very well-known due to their defensive qualities. It was Herodotus and Poliajnos who describe one of the biggest Thessailan loss at war with the Phocian. The Thessalian as well the Boeotian were Persian allies in battle of Plataea. This fact, as well as their taking advantage of the Persia – Phocis conflict, tarnished their reputation.

Coin from Farsalos (Thessaly)

 W okresie wojny peloponeskiej na czele Związku Tessalskiego stał Dachos z Farsalos. W tym okresie związek Tessalski czasy swojej największej świetności miał już za sobą. i w zasadzie bezpośrednio w wojnę nie był zaangażowany. Po śmierci Dachosa z Farsalos Tessalia popadła w kryzys polityczny, który z większym lub mniejszym natężeniem trwał do około połowy IV w. p.n.e. Rywalizacja o przywództwo w związku toczyła się ze zmiennym szczęściem między dwoma głównymi ośrodkami politycznymi Tessalii tj:, Aleuadami z Larissy - starożytnym rodem królewskim oraz rodziną określaną jako tyrani z Feraj, której głównymi przedstawicielami byli Lykofont, Jazon oraz Aleksander. Każdy z tych ośrodków posiadał także zewnętrznych przyjaciół, którzy chętnie mieszali się w wewnętrzne konflikty Tessalii widząc w tym także korzyści dla siebie. Głównymi graczami politycznymi w tym czasie byli rosnący w potęgę Spartanie i Tebańczycy, Ateny, a także Macedonia i Persja.

Dachos of Pharsalos was the leader of the Thessalian League during the Peloponnesian War. The Thessalian League’s best era had been over then and frankly speaking the League was not directly involved in the conflict. After Dachos’s death Thessaly entered a hugr political crisis which lasted with more or less intensitytill the middle of IV century BC. Rivalry for the League’s leadership was between two main Thessalian political centers. One was the Aleuadae fo Larissa – the ancient royal bloodline and the other was a family called Pherae tyrants, the main representatives of which were Lycophron, Jason and his son Alexander.Both of the rivals had some partners outside the League, who were eager to take part in the inner Thessalian conflict due to some advantages they saw for themselves. The main political forces at that time were : Sparta, Thebes, Athens, Macedon as well as Persia.

Jedną z najważniejszych i najciekawszych postaci politycznych świata greckiego w IV wieku p.n.e, był Tessalczyk Jazon z Feraj. Ksenofont uważał go za największego spośród współczesnych mu ludzi a Cyceron widział w nim największego wodza i mistrza postępu wojennego. Inni autorzy przypisują mu wprowadzenie nowego szyku bojowego jazdy oraz nowego typu uzbrojenia. Jazon był znakomitym wodzem i zręcznym dyplomatą. Nie bez powodu zdobył sobie przydomek największego kondotiera starożytności. Dzięki swoim talentom zebrał i znakomicie wyszkolił armię najemników. Z ich pomocą udało mu się podbić lub, jak kto woli zjednoczyć pod swoim przywództwem miasta Tessalii i na kilka lat przed narodzinami Filipa II stworzyć potęgę kontrolującą ziemie greckie na północ od Termopil. W roku 373 p.n.e. został wybranym tagosem, czyli przywódcą związku Tesalskiego. Funkcję tę pełnił do roku 370 p.n.e. kiedy to został zamordowany w wyniku spisku. Jego nieprzeciętne zdolności doprowadziły Tessalię (na krótki co prawda okres) do szczytu potęgi a jego plany zdobycia hegemoni związku miast greckich i panhelleńskiej wyprawy na Presów przejął później i zrealizował Filip II wraz z Aleksandrem Wielkim.



Stella from Pelinna (Thessaly)



It was a Thessalian called Jason o Pherae who was one of the most important and most interesting politicians of Greek world in IV century BC before famous Macedonians PhilipII and his son Alexander came into the arena of ancient international politics. Xenophon considered him as being the greatest man among his contemporaries and Cicero appreciated him as being the greatest leader and master of military arts. Other authors attribute implementing a new battle array for cavalry, and a new type of armor to him.

Jason was a splendid leader and a very skillful diplomat. He was called the greatest condottiere of the ancient world. Thanks to his skills he summoned and perfectly instructed an army of hired troops. Thanks to this army Jason managed to conquer, or to unite under his leadership, cities of Thessaly. This enabled him to create power to control Greek lands to the North from Thermopylae some years before Philip II was born.
In 373 BC he was chosen to be “tagos” – the leader of Thessalian League. He performed the duties until 370 BC when he was murdered as a result of a conspiracy.
His outstanding talents led Thessaly (for a short period only) to its prime. His plans to acqure hegemony over the union of Greek cities and Pan-Hellenistic campaign to Persia was accomplished by Philip II and his son Alexander the Great.

Siły Związku Tessalskiego za panowania Jazona szacuje Ksenofont w „Historii greckiej” na około 8.000 jazdy, 20000 hoplitów w tym około 6000 wytrenowanych najemników (wśród tych najemników znaczącą część musiała stanowić też konnica). Ciekawą pracę o Jazonie z Feraj opublikował Sławomir Sprawski. Książka jest pierwszą od kilkudziesięciu lat monografią władcy Tessalii.

Tessalia faktycznie utraciła swą niezależność od kiedy Filip II Macedoński został mianowany "tagosem".

W miarę niezależny związek Tessalski został ponownie utworzony przez Rzymian po klęsce Macedończyków pod Kenoskefalaj w roku 197 p.n.e. Jednak iluzoryczna wolność trwała równie krótko, jak niezależność całej Hellady pod panowaniem Rzymian. 

Thessalian League’s military forces were estimated by Xenophon in “Hellenica” to consist of 8.000 cavalry, 20.000 hoplites including 6.000 trained hired troops (among these troops must have been also cavalry).

The main information to this note comes from a very interesting book of Sławomir Sprawski “Jason of Pherae”. The book is the first monograph of this Thessalian ruler within some dozens of years.

Thessaly practically lost ins independence when Philip II of Macedon became “tagos”.

It lasted until the battle of Cynoscephalae. When the victorious Romans reactivated the Thessalian League. Illusory freedom of Thessaly lasted as short as illusory independence of all Hellada under the Roman reign.